URBACT IV: Ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τον σύγχρονο αστικό σχεδιασμό

Το URBACT IV είναι ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα συνεργασίας που απευθύνεται σε πόλεις και Δήμους, με στόχο τη βελτίωση της αστικής πολιτικής μέσα από την ανταλλαγή εμπειριών, καλών πρακτικών και τη συλλογική επεξεργασία λύσεων σε κοινές προκλήσεις.

Για την προγραμματική περίοδο 2021–2027, το URBACT IV αξιοποιεί την εμπειρία των προηγούμενων φάσεων του προγράμματος και διευρύνει τις δυνατότητες των ευρωπαϊκών πόλεων να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν πολιτικές με θετικό αποτύπωμα στην καθημερινότητα των πολιτών.

Σε αντίθεση με χρηματοδοτικά εργαλεία που επικεντρώνονται κυρίως σε τεχνικά ή κατασκευαστικά έργα, το URBACT δίνει έμφαση στον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις σχεδιάζουν τις πολιτικές τους και οργανώνουν τη λειτουργία τους. Οι συμμετέχοντες Δήμοι συνεργάζονται σε ευρωπαϊκά δίκτυα πόλεων, ανταλλάσσουν εμπειρίες και καλές πρακτικές και εργάζονται πάνω σε κοινά θέματα που αφορούν την καθημερινή ζωή στις πόλεις.

Στην πράξη, η συμμετοχή ενός Δήμου στο URBACT δεν αφορά την άμεση υλοποίηση έργων ή κατασκευών, αλλά τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο ο Δήμος σχεδιάζει και οργανώνει τις πολιτικές του. Ο Δήμος συμμετέχει σε δίκτυο ευρωπαϊκών πόλεων με παρόμοιες προκλήσεις, δημιουργεί μια τοπική ομάδα εργασίας με στελέχη της διοίκησης, φορείς και πολίτες, καταγράφει με συστηματικό τρόπο τις ανάγκες και τα προβλήματα της πόλης και, στο τέλος της διαδικασίας, εκπονεί ένα συγκεκριμένο Τοπικό Σχέδιο Δράσης. Το σχέδιο αυτό περιλαμβάνει σαφείς στόχους, προτεινόμενες δράσεις και χρονοδιάγραμμα και μπορεί να αξιοποιηθεί ως οδηγός για μελλοντικές αποφάσεις ή ως βάση για τη συμμετοχή σε άλλα ευρωπαϊκά ή εθνικά χρηματοδοτικά προγράμματα.

Το URBACT IV συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, γεγονός που διασφαλίζει τη συμμετοχή και την υποστήριξη των Δήμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του προγράμματος για την περίοδο 2021–2027.

Μέσα από τη συμμετοχή στο URBACT, οι Δήμοι αποκτούν πρόσβαση σε ευρωπαϊκή τεχνογνωσία και εργαλεία πολιτικής, βελτιώνουν τον εσωτερικό συντονισμό των υπηρεσιών τους και συμμετέχουν σε δίκτυα πόλεων με παρόμοια χαρακτηριστικά και ανάγκες. Το πρόγραμμα συμβάλλει στη συστηματική προσέγγιση θεμάτων όπως η βιώσιμη κινητικότητα, το αστικό περιβάλλον, η κοινωνική συνοχή και η συμμετοχή των πολιτών, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για πιο οργανωμένο και αποτελεσματικό αστικό σχεδιασμό.

Το URBACT IV αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα ευρωπαϊκού προγράμματος που επενδύει στη γνώση, στη συνεργασία και στη θεσμική ενδυνάμωση της τοπικής αυτοδιοίκησης. Μέσα από ήπιες διαδικασίες και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, βοηθά τις πόλεις να αντιμετωπίζουν σύγχρονες προκλήσεις με πιο οργανωμένο τρόπο και να σχεδιάζουν πολιτικές με επίκεντρο τον πολίτη και την καθημερινότητά του.