ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ & ΚΟΙΝΩΝΙΑ 

Βασίλειος Ξύδης: Στον Παπάγο, κάθε δρόμος θυμίζει έναν ήρωα του ’40

admin 936 Views , , , , , , ,

Με αφορμή την εθνική μας επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, δημοσιεύουμε ένα τεκμηριωμένο κείμενο του Αντιναυάρχου ε.α. Βασιλείου Ξύδη, ο οποίος διετέλεσε Δήμαρχος Παπάγου (1995–2010) και Δήμαρχος Παπάγου–Χολαργού (2011–2014).
Ο Βασίλειος Ξύδης υπήρξε άνθρωπος ήθους, γνώσης και ευθύνης, που υπηρέτησε τον τόπο του με συνέπεια και όραμα.
Το κείμενό του αποτελεί μια σπάνια μαρτυρία ιστορικής μνήμης, αναδεικνύοντας τη Δημοτική Κοινότητα Παπάγου ως παράδειγμα τιμής προς τους ήρωες του 1940–44.

Η ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΠΑΠΑΓΟΥ ΤΙΜΑ ΤΟΥΣ ΗΡΩΕΣ ΚΑΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΑΛΒΑΝΙΚΟΥ   ΕΠΟΥΣ  ΚΑΙ  ΤΟΥ  Β΄ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ  ΠΟΛΕΜΟΥ

Στη Δημοτική Κοινότητα Παπάγου (τέως Δήμο Παπάγου) υπάρχουν εκατό τριάντα δύο (132) οδοί, πλατείες και άλση/πάρκα τα οποία φέρουν διάφορα ονόματα φυσικών ή μυθικών προσώπων και γεωγραφικών ή ιστορικών τοποθεσιών. Εξ αυτών, πενήντα (50) φέρουν ονόματα φυσικών προσώπων και γεωγραφικών περιοχών που έχουν άμεση σχέση με την εποποιία του 1940-41, με την Εθνική Αντίσταση κατά την περίοδο 1940-1944 και με τον αγώνα των Ελλήνων (και ιδιαίτερα των Ενόπλων Δυνάμεων της Ελλάδας) κατά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πέραν αυτού, στη Δημοτική Κοινότητα Παπάγου υπάρχουν είκοσι (20) προτομές και αγάλματα/ανδριάντες. Εξ αυτών, οι πέντε (5) ανήκουν σε Έλληνες και Ελληνίδες οι οποίοι αναδείχθηκαν ή θυσιάστηκαν κατά την περίοδο 1940-44, για την ελευθερία ή/και την απελευθέρωση της Πατρίδας μας.

Αυτές οι πενήντα (50) οδοί, πλατείες και άλση/πάρκα και οι πέντε (5) προτομές/αγάλματα/ ανδριάντες είναι οι ακόλουθες:

Άλσος Στρατάρχου Αλέξανδου Παπάγου
Άλσος Στρατάρχου Αλέξανδου Παπάγου

Α.  ΟΔΟΙ

  1. Αγίων Σαράντα (η πόλη καταλήφθηκε από τον Ελληνικό Στρατό στις 6-12-1940),
  2. Αλεβιζάτου Τζανή (Ταγματάρχης Πεζικού, υπηρετών στο Ανεξάρτητο Τάγμα Δελβινακίου της VIII Μεραρχίας φονεύθηκε στις 20-11-1940 στη μάχη της Βήσανης Πωγωνίου/Δολιανά),
  3. Αργυροκάστρου (η πόλη καταλήφθηκε από τον Ελληνικό Στρατό στις 8-12-1940),
  4. Βερσή Κωνσταντίνου (Ταγματάρχης Πυροβολικού, ως Διοικητής Μοίρας στο Α΄ Σύνταγμα Πεδινού Πυροβολικού αυτοκτόνησε στις 23-4-1941 στο ύψωμα Ραψίστας {7 χλμ νοτίως Ιωαννίνων} όταν υποχρεώθηκε να παραδώσει τα πυροβόλα της Μοίρας του στους Γερμανούς, κατά παράβαση των αρχικών όρων της ανακωχής),
  5. Βλαχάβα Λάμπρου (Πλωτάρχης Β.Ν., ως Ύπαρχος του Α/Τ ΥΔΡΑ σκοτώθηκε στις 22-4-1941 κατά τη διάρκεια γερμανικής αεροπορικής επίθεσης, κοντά στη νησίδα Λαγούσα του Σαρωνικού Κόλπου),
  6. Βορείου Ηπείρου,
  7. Γραμμένου Γεωργίου (Ανθυπολοχαγός Πεζικού, υπηρετών στο 31ο Σύνταγμα Πεζικού φονεύθηκε στις 9-12-1940 κατά τη μάχη στο Ύψωμα 132 Πόγραδετς της Βορείου Ηπείρου),
  8. Γράμμου (πεδίο επιχειρήσεων και σφοδρών μαχών κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο 1940-1941 / Μάχη της Πίνδου, όπου το απόσπασμα Δαβάκη αντιμετώπισε με επιτυχία την Ιταλική Μεραρχία Αλπινιστών “Tζούλια” ),
  9. Γρηγορίου Μιχαήλ (Ταγματάρχης Πεζικού, φονεύθηκε στις 22-5-1941 στη Μάχη της Κρήτης, μαχόμενος κατά των Γερμανών στην περιοχή του νεκροταφείου του χωριού Γαλατάς),
  10. Δαβάκη Κωνσταντίνου (Συνταγματάρχης Πεζικού, ως Διοικητής του Αποσπάσματος Πίνδου αντιμετώπισε με επιτυχία την Ιταλική Μεραρχία Αλπινιστών “Tζούλια” όπου και τραυματίστηκε. Συνελήφθη στην Αθήνα από τους Ιταλούς στις 7-12-1942, φυλακίστηκε και πνίγηκε στις 21-1-1943, όταν το πλοίο με το οποίο μετεφέρετο ως αιχμάλωτος στη Γαλλία τορπιλίστηκε ανοιχτά της νήσου Σάσσωνος),
  11. Δελβίνου (η πόλη καταλήφθηκε από τον Ελληνικό Στρατό, για τρίτη φορά, στις αρχές Δεκεμβρίου 1940),
  12. Δογαροπούλου Κωνσταντίνου (Ταγματάρχης Διαχειριστής Υγειονομι-κού Υλικού, πνίγηκε στις 11 προς 12 Απριλίου 1941 κατά το βομβαρδισμό και καταβύ-θιση του Πλωτού Νοσοκομείου “AΤΤΙΚΗ”,  στο στενό του Καφηρέως),
  13. Εθνικής Αμύνης (η κεντρικότερη οδός  και οδός αναφοράς για την Κοινό-τητα Παπάγου),
  14. Ζακυνθινού Ζώη (Ταγματάρχης Πεζικού, υπηρετών στο 12ο Σύνταγμα Πεζικού σκοτώθηκε στις 3-12-1940 κατά την κατάληψη του Υψώματος Πλατυβούνι, δυτικά της Κακαβιάς),
  15. Ιερολοχιτών (ο Ιερός Λόχος συγκροτήθηκε για τρίτη φορά το Σεπτέμβριο 1942 στην Παλαιστίνη, σημείωσε σημαντική πολεμική δράση στα θέατρα επιχειρήσεων στη Βόρεια Αφρική και Αιγαίο-Δωδεκάνησα και συμμετείχε το 1944 στις επιχειρήσεις απελευθέρωσης από τους Γερμανούς των Δωδεκανήσων και των νήσων Ανατολικού Αιγαίου),
  16. Καραλή Αθανασίου (Ταγματάρχης Πεζικού, ως Διοικητής του 3ου Τάγματος του 12ου Συντάγματος Πεζικού φονεύθηκε στις 19-12-1940 στο Μπόρσι Χειμάρας κατά το βομβαρδισμό της Ιταλικής Αεροπορίας),
  17. Καρανίκα Χαράλαμπου (Ανθυπολοχαγός Πεζικού, υπηρετών στο 52ο Σύνταγμα Πεζικού του Β΄ Σώματος Στρατού φονεύθηκε στις 10-3-1941 στο Κεντρικό Τομέα του Αλβανικού Μετώπου),
  18. Καρατζά Νικολάου (Ανθυπολοχαγός Πεζικού, υπηρετών στο 40ο Σύνταγμα Πεζικού φονεύθηκε στις 16-1-1941 στη Μάχη Μάλι Σπάτ, νοτίως του Τεπελενίου),
  19. Καρναβία Γεωργίου (Επισμηναγός, υπηρετών ως Διοικητής της 31ης Μοίρας Βομβαρδισμού χάθηκε στις 21-12-1940 με το αεροσκάφος του στην περιοχή των Ιωαννίνων {καταρρίφθηκε από ιταλικά καταδιωκτικά} ),
  20. Κορυτσάς (η πόλη απελευθερώθηκε από τον Ελληνικό Στρατό στις 22-11-1940).
  21. Λάσκου Βασιλείου (Αντιπλοίαρχος Β.Ν., ως Κυβερνήτης του Υ/Β Κατσώνης φονεύθηκε στις 14-9-1943 όταν γερμανική κορβέτα εμβόλισε και βύθισε το Υ/Β, ανοιχτά της Σκιάθου),
  22. Μαυραγάνη Δημητρίου (Λοχαγός Πεζικού, υπηρετών στο 36ο Σύνταγμα Πεζικού φονεύθηκε στις 3-12-1940 στην περιοχή Χάνι Δελβινάκι {διάβαση Κακαβιάς}, κατά την επίθεση για κατάληψη του Υψώματος 661),
  23. VIII Μεραρχίας (με Διοικητή τον Υποστράτηγο Χαρ. Κατσιμήτρο ήταν αυτή που απέκρουσε την κυρία επίθεση του Ιταλικού στρατού στην τοποθεσία Ελαία- Καλπάκι, συμμετείχε σε όλες τις επιχειρήσεις του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και συνέβαλε τα μέγιστα στην εποποιία του 1940-1941),
  24. Μοσχοπόλεως (χωριό της Βορείου Ηπείρου το οποίο καταλήφθηκε από τον Ελληνικό Στρατό στις 24-11-1940),
  25. Μπλέσσα Γεωργίου (Πλωτάρχης Β.Ν., ως Κυβερνήτης του Α/Τ ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ πνίγηκε κατά την καταβύθιση του πλοίου από γερμανικά αεροσκάφη στις 26-9-1943, στο Λακί Λέρου),
  26. Ορφανουδάκη Νικολάου (Λοχαγός Πεζικού, υπηρετών στο 29ο Σύνταγμα Πεζικού φονεύθηκε στις 10-3-1941 κατά την κατάληψη του Υψώματος Σεντέλι, ΒΑ του Τεπελενίου),
  27. Παναγιώτου Ιωάννη (Υπολοχαγός Πεζικού, υπηρετών στην Εφορεία Υλικού Πολέμου στη Λάρισα φονεύθηκε στις 21-12-1940 κατά τον αεροπορικό βομβαρδισμό της πόλης),
  28. Παπάγου Αλεξάνδρου (Αντιστράτηγος Αρχηγός ΓΕΣ, ήταν αυτός που, σε συνεργασία με τον Πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά, προετοίμασε το Στρατό για το νικηφόρο Ελληνοϊταλικό Πόλεμο 1940-1941, κατά τον οποίο υπήρξε Αρχιστράτηγος),
  29. Παπαρρόδου Ιωάννη (Ταγματάρχης Πυροβολικού, υπηρετών στη 216 Μοίρα Ορειβατικού Πυροβολικού φονεύθηκε στις 15-4-1941 πεζομαχώντας κατά των γερμανικών δυνάμεων στο Δεσπύλιο Καστοριάς {Άργος Ορεστικό} ),
  30. Πίνδου (στην Πίνδο έγιναν σφοδρές μάχες κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο {Οκτ-Δεκ 1940}, με επικράτηση τελικά του Ελληνικού Στρατού),
  31. Πρεμετής (πόλη της Βορείου Ηπείρου η οποία απελευθερώθηκε από τον Ελληνικό Στρατό στις 3-12-1940, μετά από σκληρό αγώνα),
  32. Ρέππα Δημητρίου (Ανθυποπλοίαρχος Β.Ν.,  τραυματίστηκε  στις 23-4-1944 κατά την ανακατάληψη του Στόλου από τους στασιαστές στην Αλεξάνδρεια Αιγύπτου και υπέκυψε στα τραύματά του μετά τετραήμερο),
  33. Ρούπελ ( το 1936 οχυρώθηκε και εντάχθηκε στη Γραμμή {αμύνης} Μεταξά. Κατά τον Ελληνογερμανικό Πόλεμο του 1941  έγινε πεδίο σφοδρής μάχης για τη διάνοιξη της στενωπού και το οχυρό άντεξε επί τέσσερις ημέρες, από 6 έως 10 Απριλίου 1941),
  34. Σακελλαρίου Ιωάννη (Σμηναγός, σκοτώθηκε στις 2-11-1940 σε αερομαχία με 15 ιταλικά αεροσκάφη στην περιοχή Ζίτσα Ιωαννίνων),
  35. Σταυραετού Γεωργίου (Σμηναγός, σκοτώθηκε στις 10-2-1941 όταν το αεροσκάφος του καταρρίφθηκε από την Ιταλικά Αεροπορία Διώξεων, στην περιοχή Βοσκοπόλια Θερεπέλι της Αλβανίας),
  36. Σχινά Γεωργίου (Λοχαγός Πεζικού, υπηρετών στο 1ο Σύνταγμα Πεζικού φονεύθηκε στις 31-3-1941 στο Ύψωμα Σχινά {Τεκέ, ΒΔ Μοσχοπόλεως} ),
  37. Τεπελενίου (στην περιοχή Τεπελενίου ο Ελληνικός Στρατός κατανίκησε τον Ιταλικό το 1941. Επίσης, στην τοποθεσία Τεπελενίου και Κλεισούρας βρίσκεται το περίφημο και “περιμάχητο”   Ύψωμα  731 στο οποίο συνετρίβη η εαρινή αντεπίθεση του Ιταλικού Στρατού),
  38. Τζουμέρκων (περιοχή δράσης του ΕΔΕΣ του Ναπ. Ζέρβα, με έδρα το χωριό Σκιαδάδες),
  39. Τσιγάντε Ιωάννη (Ταγματάρχης Πεζικού, υπήρξε ο Αρχηγός της Αντιστασι-ακής Οργάνωσης ΜΙΔΑΣ και δολοφονήθηκε από τους Ιταλούς στις 14-1-1943 στο σπίτι του στην οδό Πατησίων, μετά από προδοσία),
  40. Φριζή Μαρδοχαίου (Αντισυνταγματάρχης Πεζικού, ως Διοικητής του Αποσπάσματος Αώου {III Μεραρχίας} φονεύθηκε στις 5-12-1940 στην περιοχή της Πρεμετής {χωριό Τερμίστι}, μετά από αεροπορικό βομβαρδισμό),
  41. Χατζηκωνσταντή Μιχαήλ (Πλωτάρχης Β.Ν., ως Κυβερνήτης του Υ/Β ΠΡΩΤΕΥΣ φονεύθηκε στις 19-1-1941 όταν το Υ/Β εμβολίστηκε και βυθίστηκε από ιταλικό τορπιλοβόλο, στη θαλάσσια περιοχή του Αυλώνα),
  42. Χειμάρας (πόλη της Βορείου Ηπείρου η οποία απελευθερώθηκε από τον Ελληνικό Στρατό στις 22-12-1940),

Β.  ΠΛΑΤΕΙΕΣ

  1. Ενόπλων Δυνάμεων (βρίσκεται στη συμβολή των λεωφόρων Μεσογείων και Κύπρου απέναντι από το ΥΕΘΑ/Πεντάγωνο. Είναι η μοναδική πλατεία σε όλη την Ελλάδα που φέρει αυτό το όνομα),
  2. 28ης Οκτωβρίου,
  3. Καλαβρύτων (η πόλη λεηλατήθηκαν και πυρπολήθηκε στις 13-12-1943 και εκτελέστηκαν όλοι οι άρρενες κάτοικοι από τα στρατεύματα κατοχής),
  4. Μεταξά Ιωάννη (η κεντρικότερη πλατεία του Παπάγου, στη συμβολή των οδών Εθνικής Αμύνης και Κύπρου),
  5. VIII Μεραρχίας (βλ. παραπάνω παραγρ. Α 23)

Γ.  ΑΛΣΗ – ΠΑΡΚΑ

  1. 1. Δρακοπούλου Θεοδώρου (Λοχαγός Πεζικού, ως Διοικητής του 9ου Λόχου του 27ου Συντάγματος Πεζικού φονεύθηκε στις 28-11-1940 στη μάχη για την κατάληψη της τοποθεσίας Βράχου Κάμιας (Ύψωμα 1548), κοντά στο Πόγραδετς της Βορείου Ηπείρου),
  2. Κατσιμήτρου Χαράλαμπου (ως Υποστράτηγος/Διοικητής της VIII Μεραρχίας κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο έδωσε τη μάχη του Καλπακίου και η Μεραρχία του συνέχισε τη νικηφόρο πορεία της μέχρι το Τεπελένι. Έμεινε στην Ιστορία από την απόφασή του να αμυνθεί επί της Γραμμής Ελαία-Καλπάκι χωρίς να υποχωρήσει και, με τη δράση του, αναδείχθηκε ως ηγετική φυσιογνωμία του Ελληνοϊταλικού Πολέμου),
  3. Παπάγου Αλεξάνδρου (γνωστό και ως Μεγάλο Πάρκο Παπάγου, περικλεί-εται από τις οδούς Κορυτσάς, Στρατάρχου Παπάγου και VIII Μεραρχίας και έχει έκταση 70 στρεμμάτων. Μέσα στο πάρκο υπάρχουν το Δημοτικό Κηποθέατρο, παιδική χαρά, συντριβάνι, λίμνη νερού, γήπεδο αντισφαίρισης, γήπεδο αθλοπαιδιών με μικρό στίβο, καφετέρια και εστιατόριο, χώρος αναψυχής κατοικίδιων ζώων, το μνημείο των πεσόντων στα Ίμια τριών Αξιωματικών του Π.Ν., το μνημείο των τεσσάρων Μοιρών Καταδρομών (31ης, 32ας, 33ης και 34ης) οι οποίες πολέμησαν στην Κύπρο το 1974 και  οι προτομές Ναπ. Ζέρβα, Δημ. Ψαρρού, Νικ. Πλαστήρα καθώς και των Υπολοχαγού Γεωρ. Παπαλαμπρίδη και Ταγματάρχη Κωνστ. Τσιάκα {δημοτών Παπάγου, φονευθέντων στην Κύπρο το 1974}.

Δ. ΑΝΔΡΙΑΝΤΕΣ – ΑΓΑΛΜΑΤΑ – ΠΡΟΤΟΜΕΣ 

  1. Βέμπο Σοφίας (άγαλμα στην Πλατεία Ιωάννη Μεταξά),
  2. Ζέρβα Ναπολέοντος (προτομή στο Άλσος Στρατάρχου Παπάγου),
  3. Παπάγου Αλεξάνδρου (προτομή μπροστά στο πρώην Δημαρχείο Παπάγου {νυν γραφείο Κοινότητας Παπάγου και Υπηρεσιών Δήμου Παπάγου-Χολαργού} ),
  4. Παπάγου Αλεξάνδρου (ανδριάντας του Στρατάρχου εφίππου, στην Πλατεία Ενόπλων Δυνάμεων, απέναντι από το ΥΕΘΑ/Πεντάγωνο),
  5. Ψαρού Δημητρίου (προτομή στο Άλσος Στρατάρχου Παπάγου)

Η επιλογή των ονομάτων αυτών δεν είναι τυχαία, αλλά αποτελεί έμπρακτη απόδοση τιμής και ευγνωμοσύνης στους ήρωες που πολέμησαν για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια της Ελλάδας.
Από τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του Παπάγου, οι δήμαρχοι –οι περισσοτεροι εκ των οποίων στρατιωτικοί– φρόντισαν να αποτυπώσουν στη φυσιογνωμία της πόλης τη μνήμη των αγώνων του Έθνους.

Ο Βασίλειος Ξύδης συνέχισε αυτή την παράδοση με συνέπεια και σεβασμό, αναδεικνύοντας τη Δημοτική Κοινότητα Παπάγου ως τόπο ιστορικής μνήμης και εθνικής ευθύνης.
Γιατί ένας λαός που τιμά τους ήρωές του, κρατά ζωντανό το φως της ελευθερίας.

 

 

 

 

 

 

 

Share