Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος – Ό,τι δεν αλλάζουμε, το χάνουμε

Κάθε χρόνο στις 5 Ιουνίου, γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος. Μια μέρα αφιερωμένη σε κάτι που δεν είναι απλώς “ένα θέμα ακόμη”, αλλά ο ίδιος ο κόσμος μας. Ο αέρας που αναπνέουμε. Το χώμα που πατάμε. Το νερό που πίνουμε. Η βάση πάνω στην οποία χτίζεται η ζωή μας.

Κι όμως, αυτή η ημέρα συχνά περνά είτε σαν μια “ημέρα συμβολισμού”, είτε σαν ευκαιρία για δημόσιες σχέσεις. Φυτεύουμε δέντρα – ωραία. Μοιράζουμε σακούλες ανακύκλωσης – επίσης χρήσιμο. Ανεβάζουμε φωτογραφίες και χαμόγελα. Αλλά μετά; Ποια συνέχεια; Ποια συνέπεια;

Η αλήθεια είναι ότι το περιβάλλον δεν προστατεύεται με ευχές. Ούτε με “δράσεις βιτρίνας” μία φορά τον χρόνο. Χρειάζεται καθημερινή φροντίδα, μικρές συνήθειες, πολιτικές αποφάσεις, πίεση από τους πολίτες, ειλικρίνεια από όλους.

Ζούμε σε έναν προνομιούχο δήμο. Έχουμε τον Υμηττό δίπλα μας, μια πηγή ζωής και ομορφιάς. Έχουμε πάρκα, πεζοδρόμια, σχολεία. Έχουμε μορφωμένους ανθρώπους, παιδιά με ευαισθησίες, εθελοντές που νοιάζονται. Δεν μας λείπει τίποτα – παρά μόνο η σταθερή βούληση να βάλουμε το περιβάλλον πάνω από τη συνήθεια, πάνω από τη βολή, πάνω από το πρόσκαιρο.

Γιατί ας είμαστε ειλικρινείς: Το περιβάλλον καταστρέφεται αργά – όχι μόνο από μεγάλες καταστροφές, αλλά κυρίως από μικρές αμέλειες. Από το πλαστικό που “θα πετάξουμε αύριο”, από τη διαδρομή που θα κάνουμε με το αυτοκίνητο ενώ μπορούσαμε να περπατήσουμε, από το πεζοδρόμιο που αφήνουμε ακαθάριστο, ξεχνώντας πως – ναι – η ευθύνη του ανήκει σε εμάς, τους παρόδιους ιδιοκτήτες. Δεν είναι «κάποιος άλλος» που θα το καθαρίσει. Είμαστε εμείς.

Και βέβαια, υπάρχουν και οι αναρτήσεις στα social media: πράσινες εικόνες, μεγάλα λόγια, συγκινητικά hashtags. Λες και το περιβάλλον σώζεται με likes. Την επόμενη μέρα όμως, όλα ξεχνιούνται. Όχι γιατί δεν νοιαζόμαστε, αλλά γιατί έχουμε μάθει να αρκούμαστε στην εικόνα και όχι στην πράξη.

Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος (2025) επικεντρώνεται σε ένα από τα πιο διαβρωτικά και επίμονα προβλήματα: τη ρύπανση από πλαστικό. Τα μικροπλαστικά βρίσκονται πια παντού – στους ωκεανούς, στο έδαφος, ακόμα και στα σώματά μας. Γι’ αυτό και η φετινή παγκόσμια καμπάνια μας καλεί να σταματήσουμε να θεωρούμε το πλαστικό «φυσιολογικό» και να δράσουμε συλλογικά.

Εν όψει της διεθνούς διαπραγμάτευσης για μια παγκόσμια συνθήκη κατά της πλαστικής ρύπανσης, όλοι καλούμαστε να δώσουμε το παρόν – είτε ως πολίτες, είτε ως φορείς, είτε ως δήμοι.

Το μέλλον δεν γράφεται με παθητικότητα. Και δεν υπάρχει κανένας άλλος να το φτιάξει αν εμείς μείνουμε θεατές.

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος δεν μας καλεί να γιορτάσουμε. Μας καλεί να θυμηθούμε. Και, κυρίως, να αλλάξουμε. Τώρα. Όσο ακόμα υπάρχει χρόνος.

Γιατί ό,τι δεν αλλάζουμε, το χάνουμε. Και δεν θα έχουμε δεύτερη ευκαιρία.